C. Oud met gebreken is zo 2017

Ik ga mijn haar grijs verven, daar bovenop neem ik een permanente bril met ongeslepen glazen en vanaf vandaag zal je mij niet meer zonder wandelstok op straat zien. Omdat je van mij wel mag zien dat ik vele jaren levenservaring heb en dat je rekening moet houden met alle wijsheid die ik inmiddels tot mijn beschikking heb! Waarom? Er moet een tegenoffensief komen tegen die obsessie met jong zijn als het allerbelangrijkste dat je kunt hebben. Want ik ben blij dat ik al die onzekerheden van jongeren niet meer heb, alles over mezelf en de wereld nog moet uitvinden en constant met m’n neus tegen weer een muur oploop!

Natuurlijk is het wel fijn dat oudere mensen van hun ouderdomsklachten, die nu eenmaal onvermijdelijk hun opwachting zullen doen, afgeholpen kunnen worden. Al denk ik dan ook weer: als jij je leven lang te veel wil drinken, roken, nachtbraken en junkfood eten in plaats van wat meer licht voedsel met groente en fruit, geen snacks en regelmatig beweging dan heb je ook maar je prijs te betalen. Wie z’n billen brandt moet op de blaren zitten.

Maar ik ben waarschijnlijk de enige die deze vreselijk mensonvriendelijke, harde en zo onterechte gedachten heeft. Daarom heb ik toch met grote belangstelling het artikel Vers bloed in de Nederlandstalige editie van New Scientist van januari dit jaar gelezen: hoe ouderen fysiek jonger kunnen worden met een bloedtransfusie met bloed van zestien- tot vijfentwintigjarigen. De truc zou erin zitten (althans dat lees ik erin) dat het bloed van deze jongvolwassenen wordt afgetapt en flink ‘gewassen’, waarna een oudere met bij voorbeeld chronische vermoeidheid dat bloed toegediend krijgt en daardoor weer nieuwe energie heeft om een rijker leven dan ervoor te leiden.

Nu vraag ik me af: zou je ook al die verjongingseffecten krijgen als je je eigen bloed-op-leeftijd laat aftappen, dat laat wassen en dan het weer met een transfusie naar jezelf terug doneert? Ik kan me voorstellen dat verouderd bloed onzuiverheden heeft die effecten op de gezondheid hebben en die je er dus uithaalt. Zou leuk zijn als daar ook op getest wordt.

Nog een proefpersoon nodig?

Huh, hoe zit dat?

De stukjes op deze pagina zijn wat langer en meer gefocust op een kwestie, die dan van meerdere kanten belicht wordt. Reacties zijn welkom!

 

willemijnr@me.com

B. Hoe wordt je gelukkig in 2017

Het toppunt van geluk

Om het waarachtige geluk te vinden hoef je maar een paar dingen te doen en ze zijn stuk voor stuk geweldig! 

  1. Volg een cursus coma zuipen, zo snel mogelijk! Je wil toch zeker geen jaar, geen dag, wat zeg ik: geen uur te laat beginnen met genieten! En hoe meer tips je krijgt hoe langer en hoe dieper je dronkenschap: je status van stoer, wild, bewonderenswaardig en rebels staat als een huis.
  2. Ga roken. Liefst die hele zware sjekkies, maar een menthol-light misstaat ook niet! Of met zo’n stinkpijp, liefst in zo’n gedoogrestaurant waar roken oogluikend wordt toegestaan. Lekker terwijl andere mensen van hun eten proberen te genieten even flink de boel blauw zetten. Net als vroeger, goeie ouwe tijd! En als er iemand mocht gaan klagen: gewoon schijt aan hebben; “dat lossen we samen wel op”. Ja, ‘degene die er last van heeft kan de pest krijgen’ is helaas een veel voorkomende “gezamenlijke” oplossing. Wat doe je er aan? Niet meer in dergelijke ruimtes komen, waardoor het genot van de niet-roker behoorlijk wordt ingeperkt. Maar dat geeft niet want die was toch al niet gelukkig. Rookt namelijk niet.
  3. Krijg je onverhoopt toch een beetje last van hoofdpijntjes en katertjes: niet getreurd, er zijn genoeg chemische middelen waarmee je dat ook weer ongedaan kunt krijgen, die bijwerkingen zijn onbelangrijk. Lees dit even met de voice-over van Nijntje die tegenwoordig ook te pas en te onpas bij sommige stompzinnige reklames wordt gebruikt en je hebt het plaatje compleet. Uit de medische hoek beweren degenen die het weten kunnen dat je medicijnen en pijnstillers als snoepjes kunt innemen; geeft niks hoor! En als je de vorige punten goed en stevig opvolgt klopt dat ook. Je zal of niet oud genoeg worden om last te krijgen van je inwendig verminkte lichaam of je raakt zwaar dement. Voor mij werkt dat alcohol-inname-remmend. Het idee alleen al dat ik, vlak voordat ik doodga, nog een paar jaar mijn jeugd opnieuw over zou moeten doen ontlokt mij direct de verzuchting: doe mij ook maar die (zelfmoord-)pil.
  4. Wacht met twitteren tot je echt helemaal lazerus bent en ga dan pas het web met jouw o zo belangrijke meningen vervuilen. Of, midden in de nacht, op straat lekker hard lachen, schreeuwen en gillen. Mensen ’s nachts van hun slaap beroven is ok, die zijn niet net zoals jij aan de zuip en dus toch kansloos op geluk. Kan jou het schelen, daar heb je recht op! Ironisch, ga je notoir drinken om die rotjeugd te vergeten en dan mag je hem, voordat je dood gaat, nog even dunnetjes overdoen. God straft onmiddelijk? Nee, op de lange duur pas. En geen drank die je dan nog helpt om te vergeten.
  5. De antieke Romeinen wisten het al: het volk wil brood en spelen. Vertaling: voedsel en vermaak (lees: geluksgevoelens)! Ik ben het er niet mee eens: het volk wil alleen geluksgevoelens en eten verschaft dat toevallig aan sommigen, maar is voor anderen een noodzakelijk kwaad. Kijk maar in de supermarkten: de helft van de schappen zou je zo weg kunnen kieperen zonder dat er iemand extra honger gaat lijden: die van frisdrank, alcohol, rookwaren, snoep, chips en kant-en-klaarmaaltijden (bah!). De energie die al die fabrieken nu verspillen aan deze troep hadden we nuttiger kunnen besteden. Maar dan hadden we ook met een bevolking gezeten die zwaar ongelukkig is (alsof die dat nu niet is?). Of is het verschil: dan was die zich bewust van het ongeluksgevoel terwijl dat nu wordt verdoofd?

Zijn we gewoon massaal in ontkenning?

A. Goedkoop is duurkoop in medisch onderzoeksland

Mijn slaapgewoontes lopen niet synchroon met de inzichten van de wetenschap, getuige het artikel ‘Goede nacht, de wetenschap achter beter slapen’ in New Scientist van oktober 2016. Sinds ik ben afgestudeerd en voltijds werk ben ik een groot liefhebber van overdag hazenslaapjes doen. Meestal knap ik daar wel van op en zolang de dagslaapjes niet te lang duren heb ik daar ’s nachts geen last van in de vorm van slapeloosheid. Tot de laatste tijd. Bijna dagelijks loop ik te bedenken waarom mijn slaap de afgelopen nacht niet voldoende is gebleken en dan kom ik altijd uit op minstens een reden. Genoemd artikel ondersteunt mijn oude gewoontes wetenschappelijk. Is mijn nog niet geheel uitgeraasde rebelsheid er debet aan dat ik besloten heb dat ik van deze dagslaperij af moet? Hoe het ook zij, ik ben gaan inventariseren wat mij ’s nachts zoal uit de slaap houdt en dat leverde wel een paar aandachtspuntjes op, zie hieronder (slechts twintig stuks do’s en don’ts).

Slaapproblemen oplossen met de onderstaande ‘tips’: het lijkt op medicijnen slikken; een pilletje voor elk probleem. Is hier wellicht sprake van symptoombestrijding in plaats van een structurele oplossing? En: is er wel sprake van een probleem? Hebben we zo veel slaap nodig als we nu denken? De wetenschap neigt nu naar JA, maar zit in een proces van groeiend inzicht. Daar is volgens mij het laatste woord nog niet over gesproken, daarvoor gebeurt er te veel in slaap en begrijpen wij nog te weinig van wat er allemaal uit voortvloeit.

Daarnaast vraag ik mij af: hebben slaapproblemen misschien een meer structurele basis, in de vorm van een mix van oorzaken? Je pakt een oorzaak aan en toch slaap je vervolgens nog steeds slecht. De andere oorzaken zijn niet weggenomen, dus dat was een kansloze onderneming. Sommige oorzaken zijn op zichzelf geen oorzaak, maar kunnen in combinatie met andere potentiële oorzaken wel een slaapobstakel vormen. En dat kan ook vicieuze cirkels opleveren. Voorbeeld: last van mijn darmen, daarom eet ik te weinig, waardoor ik honger overhoud die ik wegdruk (maar het hongergevoel blijft op de achtergrond aanwezig) en dat zal mij later uit mijn slaap houden. Daardoor ben ik zo moe dat mijn weerstand er onder gaat lijden en mijn lichaam niet meer zelf die darmproblemen kan aanpakken. En dat slapen: gaat er niet op vooruit door die buikproblemen.

Misschien komt het wetenschappelijk onderzoek ten goede als we meer variatie inbouwen in het fenomeen “de proefpersoon”. In de medische wetenschap wordt om allerlei praktische redenen de man van rond de dertig (stabiele hormoonhuishouding is er een van) als representatieve basis genomen om uitspraken te doen over mannen, vrouwen, kinderen, bejaarden, zieken en gezonde mensen. De leden van onze maatschappij zijn zeer divers en zouden helemaal niet zo mogen worden samengevat. Want wat geldt voor een dertig jarige gezonde man hoeft niet te gelden voor een hoogbejaarde, een ziek kind, een vrouw met een allergie, enz. Wanneer er meer groepen worden onderscheiden, die allemaal hun eigen kenmerken en hun eigen probleemstellingen krijgen kan er ook gerichter worden onderzocht wie waar behoefte aan heeft. Vermoedelijk is dat “minder efficiënt”, en dus duurder, maar heeft er ook al iemand uitgezocht hoeveel verspilling deze efficiëntie veroorzaakt in de vorm van foute diagnoses, fout medicijngebruik, de bijbehorende verspilling van resources en de kosten van het oplossen van problemen die het gevolg zijn van foute diagnoses en dito behandelingen? Mijn stelling: we denken op grote schaal ‘penny wise and pound foolish'.

En dan hier die paar tipjes die ik de geïnteresseerde lezer en de slechte slaper niet wil onthouden. Graag feedback wanneer iemand zelf de proef op de som neemt en er dezelfde of andere resultaten bij constateert! In het kader van dit privé-slaaponderzoek en waarvoor bij voorbaat dank.

1. Overdag te veel slaaphouding aannemen

Urenlang op de bank liggen terwijl je slaapt, leest of televisie kijkt consumeert te veel ‘ligcapaciteit’, zo lijkt het. Want hoe meer ik overdag lig, des te minder kan ik ’s nachts het geduld kan opbrengen om in bed te blijven liggen tot de wekker gaat.

2. Koffie drinken na het avondeten.

Ook als onschuldig dessert is koffie, in mijn geval dan, een afrader, of er moet een flinke scheut whiskey met slagroom bij zitten. Meer dan een is ook niet aanbevelenswaardig want dan gaat die suiker die je er gratis bij krijgt weer opspelen. Zie punt 3.

3. Suikerinname

Nu ben ik volgens sommigen zwaar overgevoelig (onzin, natuurlijk) maar ik voel dus de impact van suiker op mijn lichaam. Afgezien van verschijnselen als de voedselcoma, hoofdpijn en een algeheel gevoel van lamlendigheid heb ik na het eten van te veel suiker ook nog eens last van een te lichte nachtrust. Probeer het maar eens: eet een dag of vier helemaal geen suiker en neem dan ineens een stuk taart, twee koekjes en thee met suiker. Ik lig gelijk weer wakker.

4. Te moe om te slapen

Kan dat? Verrassend genoeg wel, ja. Een remedie is rek- en strekoefeningen doen, of even naar zeer energieke muziek luisteren zoals house of metal. Opera’s doen het, gek genoeg, ook goed. Misschien vanwege de dynamiek, waardoor je na een rustig stuk ineens weer wordt opgeschrikt. Alsof je geest wordt gereset: de gedachten in je hoofd worden door elkaar geschud en de spiraliserende loop van je gedachtengang wordt onderbroken.

5. Spierpijn

Ook van te veel lichamelijke inspanning kan ik een onderbroken nachtrust krijgen. Het is alsof de spierpijn me wakker maakt of dat mijn favoriete lighouding niet prettig meer is omdat mijn spieren opspelen in die houding, als een soort overbelasting. Een zware training of een dag ongebruikelijke fysieke inspanning is daarvoor al genoeg.

6. Voedsel: te weinig, te veel, te laat

Als je ’s nachts honger krijgt omdat je aan het diëten bent of je probeert eens nieuwe want gezondere voedingstips uit waardoor er ineens significant minder calorieën binnen komen kun je slapen verder wel vergeten. Ook zonder die bonkende mokerslagen achter je ogen is dat een verloren race. Maar als de maaltijd te copieus is geweest is het ook niet goed. Lig je maar te wachten tot die boel een beetje verteerd is en dat kost wel een nachtje. Hetzelfde effect met eten vlak voordat je gaat slapen: bij sommigen werkt het, maar ik moet kiezen tussen het een of het ander.

7. Warmte - kou

Dekbed is te warm: kansloos. Dekbed is te koud: alle luchtwegen weer dicht en kan je door zuurstofgebrek weer niet slapen. ’t Is ook altijd wat. Ik houd een deken bij de hand voor over dat niet zo dikke dekbed totdat we bijna nachtvorst hebben. Maar het kost onherroepelijk een paar overgangsnachten.

8. Geluid

Daar ben je mooi klaar mee; als het gepiep van de stoplichten, even verderop, bij bepaalde windrichtingen je slaapkamer in komt, de hele nacht door. Maar ook mensen die zijn wezen stappen en nog even, of een paar uur, onder je raam napraten. Maar wel vergeten dat er geen luide muziek meer is waar ze overheen moeten om verstaanbaar te zijn. Weinig verheffend, dat dronkemans gelal. Hier helpt maar een ding: raam dicht!

9. Licht

Zo fijn, als die zomer zich weer aandient! Maar mag het ook twee uurtjes later, ineens die bak licht? Ik ben enorm ingesteld op zonlicht: zon op, dan ik ook op. Doe je niks tegen.

10. Stress

Als dingen in je werk of je privé-leven je blijven bezighouden moet je er aan geloven: mediteer! Je kunt jezelf oefenen in zelfdiscipline: elke gedachte mag je een keer denken, maar daarna is het klaar. Constateer je een herhaling van gedachten dan moet je gelijk de rem erop zetten. Of bedenk een goed aflopend scenario (mag best volstrekt onrealistisch zijn) en dwing jezelf direct daarna je op iets sufs te focussen: een wei met bloemen of een zeegezicht. Met een beetje mazzel wordt je zelfs wakker met het antwoord op je probleem! Het is me gebeurd.

11. Geur

Als een nare geur je wakker houdt ben je echt ver van huis. Het meest voor de hand liggend is natuurlijk de bron weghalen. Komt de geur van buiten? Raam dicht! Is het iets dat uit je kamer verwijderd kan worden? Verwijder het direct! Is het iets onbestemdst? Wierook branden!

12. Te veel leuke dingen

Dat is wel een nadeel van de wind mee hebben, je doet gewoon geen oog meer dicht. Tip: dwing jezelf niet meer na te denken. Werkt echter meestal niet, ondanks ervaring met meditatie. Wie heeft een beter idee, afgezien van teruggaan naar de ellendige staat van wezen?

13. Televisie/ipad/laptop kijken voor het slapen gaan

Dat weet toch iedereen! Maar zou het uitmaken of je naar een sitcom of een gewelddadige moordserie kijkt? Ik ben groot fan van die NCIS-series maar ik vind niet dat ze erg slaap bevorderend zijn.

14. Piepjes van je telefoon

Niet reageren op die meldingen dat er weer ergens iemand actief is geweest. Het kan echt tot morgen wachten! Bedenk maar dat als er ergens brand is en ze jou nodig hebben dat je dan vanzelf wel gebeld wordt.

15. Weten dat je veel vroeger op moet dan normaal

Bang zijn om door de wekker heen te slapen, wat zeker kan gebeuren als je nu niet snel in slaap komt. Ik slaap dan half zo licht als normaal, wat een drama de volgende dag. Remedie: minimaal twee verschillende wekkers zetten.

16. Ontdekken dat je iets heel belangrijks bent vergeten

Ben je bijna onder zeil, schiet er als een mokerhamer door je heen dat je dat ene belangrijke echt niet had mogen vergeten en dat is dus toch gebeurd. Bam, gelijk klaar wakker. Zet een alarm in je telefoon dat je morgen het direct gaat regelen, meteen na je derde kop koffie.

17. Drinken voor het slapen gaan

Waarom heb ik toch altijd zo’n dorst als ik bijna ga slapen? Ik verbeeld me zelfs dat ik een hoofdpijn voel opkomen die beslist het gevolg moet zijn van een enorm vochttekort. Gaan er zo drie grote glazen water naar binnen en moet ik die nacht er weer zes keer uit. Dat breekt je gewoon. En als je beslist om drie uur 's nachts wakker wilt worden neem dan drankjes met alcohol voor het slapen gaan. Succes verzekerd.

18. Werkmailtjes voor het slapen gaan

Ben je mentor? Lees dan geen mailtjes van ouders voordat je gaat slapen, gewoon uit voorzorg. Je kan toch niet meteen reageren omdat je al te moe bent, dus doe dat hele lees-en-reageertraject in een keer als je straks weer fris en fruitig aan de koffie zit.

19. Muggen

Vreselijk hoe je slaap lijdt onder een intensieve muggenjacht met klimpartijen door de slaapkamer, groot licht aan en diverse mepmiddelen in je handen. Die diepe, heerlijke slaap waar dat gezoem je uit haalde is definitief verziekt als je weer onverrichter zake verder probeert te slapen. Dit kan voorkomen worden door stekkers die een voor de mens onhoorbaar geluid produceren waar de mug rattengek van wordt, verkrijgbaar bij de drogist. Probleem opgelost!

20. Preoccupatie met slaap

Als ik het bovenstaande zo nalees verbaast het me dat ik überhaupt nog genoeg slaap krijg om te kunnen leven en werken. Of dat ik ooit zelfs hardop heb durven beweren dat ik over het algemeen genomen geen slaapproblemen heb. Je zou het niet zeggen. En toch is het zo. Je zou zelfs bijna denken dat ik zeer ongelukkig ben door al die problemen met slapen! Wat geeft zo’n analyse dan toch een vertekend beeld ;).